Kotowice (gm. Żarki) w dokumentach archiwalnych i wspomnieniach – praca zbiorowa, opr. Tomasz Baryła

Kotowice – obecnie w gminie Żarki, powiecie myszkowskim i województwie śląskim, mają udokumentowaną historię co najmniej od roku 1393.

W tomie VIII Historii Lokalnych przypominamy czasy najdawniejsze na podstawie powszechnie dostępnych źródeł, traktujących o podległości pod władztwo krajowe starostwa olsztyńskiego, potem lelowskiego oraz władztwo prywatne kolejno: Wawrzyńca z Kotowic, rodów Koziegłowskich, Myszkowskich, Korycińskich i Męcińskich, aż do III rozbioru Polski. Nigdy dotąd natomiast nie była publikowana historia zmian właścicielskich w XIX wieku, tj. kolejno przynależności Kotowic i Mirowa (obie wsie stanowiły wtedy jednolite dobra ziemskie) do rodzin Zakrzewskich, Bogdańskich, Gorczyckich, Rychłowskich.

Poza krótkimi charakterystykami właścicieli i ich rodzin, przedstawiamy informacje o mieszkańcach Kotowic (imiona i nazwiska gospodarzy domowych/rolnych, kolonistów) z lat: 1791, 1828, 1846, 1864, 1898, 1904, 1971. W tym zawarte są również zupełnie unikalne na tabele uwłaszczeniowe wsi Kotowice i Mirów z roku 1864. Lokalizujemy w terenie miejsca po karczmach w okolicy wsi i przebieg dawnych dróg. Rozważamy koncepcje powstania dwóch – jak się wydaje – najstarszych do dziś istniejących obiektów w Kotowicach: słupowej kapliczki przy cmentarzu z I wś oraz murowanej kapliczki przy ul. Włodowskiej.

Z okresu II wś publikujemy informacje o Polakach zabitych we wsi i w okolicy granicy GG z III Rzeszą przebiegającej między Kotowicami a Górą Włodowską oraz szczegółowe wspomnienia Józefa Suchana i kilku innych osób. Teksty wspomnień dotyczą wojny i okresu powojennego.

W książce znajduje się kompletny przegląd zmian administracyjnych cywilnych i kościelnych, przez które przeszła wieś na przestrzeni dziejów, aż po dzień dzisiejszy. Można też znaleźć informacje o działalności komunistycznej Służby Bezpieczeństwa (przedstawiamy bardzo ciekawe informacje z teczki pracy TW o pseudonimie „Florek”, które częściowo dotyczyły Kotowic), o Gromadzkiej Radzie Narodowej, o powstaniu parafii, o kotowickim lekarzu, o szkole i nauczycielach szkolnych, o straży pożarnej i klubie sportowym.

Wiele miejsca poświęcamy Folwarkowi Kotowice-Mirów zwanemu potocznie Gorzelnią. Obiekt ten był kontynuacją czasów „dworskich”, a ostateczne jego przejęcie przez państwo polskie nastąpiło po II wś. Następnie rezydowali tam pracownicy leśnictwa. Ponadto prezentujemy kilka nieznanych szerzej ciekawostek terenowych i sytuacyjnych z Kotowicami w tle. Poza sprawami tytułowej wsi, zawarliśmy także kilka dygresji dotyczących okolicznych miejscowości. Piszemy o takich sprawach jak: skład osobowy policjantów niemieckich w Myszkowie podczas II wś, postać radzieckiego oficera Igora Denisewicza, którego imieniem po wojnie nazwany został dzisiejszy Plac Dworcowy w Myszkowie, początki poczty we Włodowicach i Radiowęzła Włodowice oraz skład Rady Miejskiej w Żarkach z lat 1990-2023.

Format A5, stron 464, w tym 10 szkiców i 136 zdjęć. Do książki dołączony jest arkusz formatu A3 zawierający mapy Kotowic z lat 1949, 1959-1963 oraz przeglądową mapę historyczną wsi z opisami.